T.C.
GELİR İDARESİ
BAŞKANLIĞI
Mersin Vergi
Dairesi Başkanlığı
(Mükellef
Hizmetleri Grup Müdürlüğü)
Sayı : B.07.1.GİB.4.33.15.01/2008-701-48-1080 26/05/2008
Konu : Vergi ve Harç Muafiyeti
İlgi : 23/05/2008 tarihli ve 2008/22-Satış Esas No.lu yazınız.
İlgi yazınızda; ………. köyü 17 pafta, 763 parsel sayılı 21.960 m2 miktarındaki taşınmazın mahkeme kararına istinaden Memurluğunuzca ihale yoluyla satışının yapıldığı ancak, alıcılar tarafından 2863 sayılı Kanunun 21'inci maddesinin 3. fıkrası hükmü ile 1. derece sit alanı, eski eser şerhi ve kamulaştırma şerhi olan yerlerin her türlü vergi resim ve harçtan muaf olduğunu beyan etttikleri, ……… Belediye Başkanlığının 09/05/2007 tarih ve 1491 sayılı yazılarında da, satışı yapılan taşınmazın 1. derecede arkeolojik sit alanı içerisinde kaldığının bildirildiği belirtilerek, satışa konu taşınmazla ilgili olarak katma değer vergisi, ihale pul bedeli, gayrimenkul alım ve satım harcı, veraset ve intikal vergisi, mahkeme ilam harcı ve feragat harcı alınıp alınmayacağının bildirilmesi istenilmektedir.
Katma Değer Vergisi Yönünden:
Bilindiği üzere, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1/1'nci maddesiyle, Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesindeki teslim ve hizmetler vergiye tabi tutulmuş ve aynı Kanunun 3/d maddesinde ise, Hazinece yapılan taşınmaz mal satışları hariç müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışların katma değer vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 21. maddesinde; "Tapu kütüğüne "korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır" kaydı konulmuş olan ve I inci ve II nci grup olarak gruplandırılmış bulunan taşınmaz kültür varlıkları ile arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı olmaları nedeniyle üzerlerine kesin yapılanma yasağı getirilmiş taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları olan parseller her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır." hükmü yer almakta ise de, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 19'uncu maddesinin birinci fıkrasında, diğer kanunlardaki vergi muaflık ve istisna hükümlerinin bu vergi bakımından geçersiz olduğu, katma değer vergisine ilişkin istisna ve muaflıkların ancak, bu Kanuna hüküm eklenmek veya bu Kanunda değişiklik yapılmak suretiyle uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ilgi yazınız ve eklerinin tetkikinden, Müdürlüğünüzce ihale yoluyla satılan söz konusu taşınmazın 1. derece arkeolojik sit alanında bulunduğu ve tarla vasıflı olduğu anlaşılmakla birlikte, Katma Değer Vergisi Kanununda, bu tür taşınmazların müzayede mahallerinde yapılan satışına ilişkin herhangi bir istisna ve muafiyet hükmü bulunmadığından, satışa konu bahsi geçen taşınmazın satışının 2863 sayılı Kanunun 21'inci maddesine göre katma değer vergisinden müstesna tutulması mümkün bulunmamakta olup genel oranda (%18) katma değer vergisine tabi tutulması gerekmektedir.
Harçlar ile
Veraset ve İntikal Vergisi Yönünden:
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının devir ve iktisabına ilişkin işlemler, 492 sayılı Harçlar Kanununun 59/m maddesi ile tapu ve kadastro harçlarından; 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun "İstisnalar" başlıklı 4/m maddesi ile de veraset ve intikal vergisinden müstesna tutulmuştur.
Öte yandan, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 21'inci maddesinin üçüncü fıkrasında, "Tapu kütüğüne "korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır" kaydı konulmuş olan, I'inci ve II'nci grup olarak gruplandırılmış bulunan taşınmaz kültür varlıkları ile arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı olmaları nedeniyle üzerlerine kesin yapılanma yasağı getirilmiş taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları olan parseller her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır." hükmü bulunmaktadır.
Anılan Kanun hükümlerinin tetkikinden de anlaşılacağı üzere, taşınmazların korunması gerekli kültür varlıkları kapsamında vergi ve harçtan müstesna tutulabilmesi için, tapu kütüğüne "korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır" şerhinin konulmuş olması yanında, I'inci ve II'nci grup olarak gruplandırılmış bulunması; arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı kapsamında vergi ve harç istisnası uygulanması için de, parsel üzerine kesin yapılanma yasağı getirilmiş olması gerekmektedir.
Buna göre, tapu kaydında sadece "1.derece arkeolojik sit alanıdır" şerhi bulunduğu belirtilen ve tarla vasfında olduğu anlaşılan söz konusu parsel üzerine kesin yapılanma yasağı getirilmiş olması halinde Memurluğunuzca yapılan satış işlemlerinin harç, damga vergisi ve veraset ve intikal vergisinden müstesna tutulması, aksi halde ise söz konusu vergi ve harçların aranılması gerekmektedir.
İlgi yazınıza cevaben bilgilerinize arz ederim.
.