|
1.
Giriş
5766
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda ve Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla1 193
sayılı Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişikliklere ilişkin
açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2.
Kapı kapı dolaşmak suretiyle hurda toplayanların vergi muafiyeti
2.1. Yasal düzenleme
5766
sayılı Kanunun 8 inci maddesinin (a) bendi ile 193 sayılı Gelir
Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına (6) numaralı
bentten sonra gelmek üzere aşağıdaki (7) numaralı bent eklenmiş ve
sonraki bentte yer alan "1-6 numaralı" ibaresi "1-7 numaralı" şeklinde
değiştirilerek bent numarası buna göre teselsül ettirilmiştir.
"7.Ticari işletmelere ait atıkları mutad olarak veya belli aralıklarla
satın alanlar hariç olmak üzere bir işyeri açmaksızın kendi nam ve
hesabına münhasıran kapı kapı dolaşmak suretiyle her türlü hurda
maddeyi toplayarak veya satın alarak bu malların ticaretini yapanlara
veya tekrar işleyenlere satanlar;"
2.2. Muafiyetin kapsamı
Gelir
Vergisi Kanununun 9 uncu maddesine eklenen bent hükmü uyarınca, hurda
metal, hurda plastik, hurda naylon, atık kağıt, hurda cam ile atık
şişeleri ve benzerlerini geçimini sağlamak üzere bir işyeri açmaksızın
kendi nam ve hesabına münhasıran kapı kapı dolaşmak suretiyle toplayan
veya satın alan kişiler esnaf muaflığından yararlanacaklardır. Söz
konusu işlerin devamlı olarak yapılması ya da motorlu araç
kullanılarak faaliyette bulunulması muafiyetten yararlanmaya engel
teşkil etmeyecektir.
Ancak
söz konusu mükelleflerden;
-
Ticari işletmelere ait atıkları mutad olarak veya belli aralıklarla
satın alanlar veya anlaşma yapmak suretiyle toplayıp satan kişiler,
-
Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde
yapanlar
esnaf
muaflığından yararlanamayacaktır.
2.3. Hurda alımlarında vergi tevkifatı
Gelir
Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin son fıkrasında, "Bu muaflığın, 94
üncü madde uyarınca tevkif suretiyle kesilen vergiye şümulü yoktur."
hükmü yer almaktadır.
Söz
konusu hüküm uyarınca, esnaf muaflığından yararlananlardan hurda mal
alımlarında Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (13) numaralı bendinin (b) alt bendi uyarınca, öteden beri
% 2 oranında vergi tevkifatı yapılmaktadır.
Buna
göre, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında
belirtilen kişi veya kurumlar, aynı Kanunun 9 uncu maddesinin (7)
numaralı bendi uyarınca esnaf muaflığından yararlananlara yaptıkları
ödemeler üzerinden, önceden olduğu gibi % 2 oranında vergi tevkifatı
yapmaya devam edeceklerdir.
Örnek 1: Bay (A), kamyoneti ile kapı kapı dolaşmak suretiyle
evlerden veya sokaklardan topladığı veya satın aldığı hurdaları
devamlı olarak hurda ticareti ile uğraşan (B) firmasına satmaktadır.
Bay (A), bu faaliyetinden dolayı esnaf muaflığından yararlanacak olup
(B) firması, Bay (A)'ya hurda bedeli karşılığı olarak yapacağı
ödemeler nedeniyle gider pusulası düzenlemesi ve Gelir Vergisi
Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendinin
(b) alt bendi uyarınca da % 2 oranında gelir vergisi tevkifatı
yapması gerekmektedir.
Bay
(A) mal alış ve satışına ilişkin belgeleri istenildiği zaman ibraz
etmek üzere saklamak zorundadır.
3.Uçuş tazminatlarının vergilendirilmesinde istisna uygulaması
3.1. Yasal düzenleme
5766
sayılı Kanunun 8 inci maddesinin (b) bendiyle Gelir Vergisi Kanununun
29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan
"kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunan müesseselerde uçuş maksadıyla
görevlendirilenlere; uçuş hizmetleri, deniz altına dalış yapanlara
dalış hizmetleri dolayısıyla yapılan aynı mahiyetteki ödemeler;"
ibaresi "kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan müesseselerde uçuş
maksadıyla görevlendirilen, hava aracının sevk ve idaresiyle görevli
pilotlar ile uçuş esnasında uçak içinde hizmet veren yetkili sivil
havacılık otoritesince sertifikalandırılmış personele; fiilen uçuş
hizmeti, denizaltına dalış yapanlara fiilen dalış hizmetleri
dolayısıyla yapılan aynı mahiyetteki ödemeler;" şeklinde değiştirilmiş
olup söz konusu değişikliğin yürürlük tarihi 6/6/2008’dir.
3.2. Uçuş ve dalış hizmetleri istisnasının kapsamı
Gelir
Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı
bendinde yer alan "Subay, astsubay, erbaş ve erlere ve Ordu hizmetinde
bulunan sivil makinistlere, uçuş, dalış gibi hizmetleri dolayısıyla
verilen tazminatlar, gündelikler, ikramiyeler, zamlar" hükmü, 5766
sayılı Kanunla herhangi bir değişikliğe uğramadığından bu ödemelerin
vergilendirilmesi hakkında mevcut uygulama devam etmektedir.
Söz
konusu bentte yer alan ikinci cümlecikte yapılan düzenlemeye göre,
uçuş maksadıyla görevlendirilenlere uçuş hizmetleri, deniz altına
dalış yapanlara dalış hizmetleri dolayısıyla verilen tazminatlar,
gündelikler, ikramiyeler ve zamlar aşağıdaki koşulları taşıması
kaydıyla gelir vergisinden müstesna tutulmuştur:
•
Ödemeyi yapanın Türk Hava Kurumu ya da kanuni veya iş merkezi
Türkiye’de bulunan müesseselerden olması,
•
Ödeme yapılanın uçuş maksadıyla görevlendirilen, hava aracının sevk ve
idaresiyle görevli pilotlar ile uçuş esnasında uçak içinde hizmet
veren yetkili sivil havacılık otoritesince sertifikalandırılmış
personel olması,
•
Ödemenin, uçuş ve dalış gibi hizmetler dolayısıyla fiilen
gerçekleştirilen uçuş ve dalış süreleri ile sınırlı bulunması.
Türk
Hava Kurumu ya da kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan
müesseselerce yapılan ancak, anılan bentte yer alan şartların
tamamını bir arada taşımayan ücret ve ücret sayılan ödemeler, Gelir
Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı
bendi kapsamında olmadığından anılan Kanunun 94, 103 ve 104 üncü
maddelerine göre vergiye tabi tutulacaktır.
Türk
Hava Kurumu ya da kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan kurumların
gerek hizmet sözleşmelerini düzenlerken gerekse uçuş hizmeti satın
alırken yapacakları uçuş tazminatı ödemelerini, fiilen uçuş maksadıyla
görevlendirilen hava aracının sevk ve idaresiyle görevli pilotlar ile
uçuş esnasında uçak içinde hizmet veren yetkili sivil havacılık
otoritesince sertifikalandırılmış personele yapmaları ve tahakkuk
belgelerinde bu hususa açıkça yer vermeleri gerekmektedir.
3.3. Yasa değişikliği öncesi uygulama ve yapılacak işlemler
Yasa
değişikliği öncesi 128 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer
alan düzenleme uyarınca, uçuş tazminatlarının vergilendirilmesinde
fiili uçuş süreleri esas alınarak bu sürelere isabet eden ve uçuş
hizmetleri dolayısıyla verilen tazminatlar, gündelikler, ikramiyeler
ve zamlar gelir vergisinden istisna edilmekte, fiili uçuş süreleri
dışındaki hizmetler dolayısıyla yapılan ödemeler ise gelir vergisine
tabi bulunmaktadır.
Müstakar hal alan Danıştay kararlarında; istisnanın fiilen uçuşun
yapıldığı sürelere ilişkin ödemelere uygulanacağı yolunda açık bir
düzenlemenin yer almadığı, buna karşın tebliğ ile istisna şartından
yararlanabilmek için fiilen uçuşun yapılması gibi ek bir şart
getirilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığına hükmedilmektedir. Bu
kararlar uyarınca 128 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin I/k-1
bölümünün ikinci paragrafı tebliğin yayım tarihi itibarıyla
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yeni
dava açılmasında ve mevcut ihtilafların sürdürülmesinde Hazine yararı
görülmediğinden, yasa değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önceki
dönemde uçuş hizmetleri dolayısıyla ödenen tazminatların
vergilendirilmesinde,
•
Türk Hava Kurumu ya da kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan
müesseselerde uçuş maksadıyla görevlendirilenlere,
•
Ödemenin uçuş veya dalış hizmetleri dolayısıyla yapılması,
•
Ödeme yapılanın ilgili mevzuatta tanımlanan "uçucu ekip" kapsamında
olması,
kaydıyla fiili uçuş süreleri dikkate alınmaksızın gelir vergisinden
istisna edilmesi gerekmektedir. Uçuşun gerçekleşebilmesinde fiilen
hiçbir katkısı bulunmayan ve idari veya yer hizmetlerinde görevli
olanlara (uçucu ekibe dahil olmayanlara) yapılan ödemeler, uçuş
tazminatı adı altında yapılsa dahi, yargı kararları da bu yönde
olduğundan, gelir vergisinden istisna tutulmayacaktır.
Buna
göre, yasa değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemlerle
ilgili olarak bu şartların tamamını bir arada taşıyanlardan;
a)
Uçuş tazminatı olarak yapılan ödemelerden kesilen gelir vergisini dava
konusu yapmayanların dilekçe ile ilgili vergi dairesine başvurmaları
halinde, zamanaşımı süresi dikkate alınarak Vergi Usul Kanununun
düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca tahakkuk etmiş olan gelir
vergisinin tahakkuktan terkin edilmesi, tahsil edilen gelir vergisinin
ise red ve iade işlemlerinin yapılması,
b)
Mahkemelerde ihtilafı devam eden (henüz mahkeme aşaması sonuçlanmayan)
mükelleflerin, davalarından feragat etmeleri ve buna ilişkin ilgili
mahkemeden feragat ettiklerini gösterir şerhli dilekçe örneğini veya
bu belge temin edilemediği takdirde mahkemenin feragat nedeniyle
davanın reddine dair vereceği karar örneğini tarha yetkili vergi
dairesine ibraz etmeleri kaydıyla, görülmekte olan dava sonucunda
verilecek yargı kararı beklenmeksizin haklarında zamanaşımı süresi de
dikkate alınarak Vergi Usul Kanununun düzeltmeye ilişkin hükümleri
uyarınca tahsil edilen gelir vergisinin red ve iade işlemlerinin
yapılması
uygun
görülmüştür.
İade
işleminin yapılabilmesi için dilekçe ile birlikte, mükelleflerin
çalıştıkları kurumlardan alacakları; yukarıdaki şartları taşıdıklarına
ve söz konusu dönemlere ilişkin vergi tevkifatı tutarları ile
ücretlilere vergi indirimi (vergi iadesi) tutarlarına ilişkin
bilgileri içeren bir belgeyi de vermeleri zorunludur.
Öte
yandan, uçuş tazminatı olarak yapılan ödemelerden gelir vergisi
tevkifatı yapılması nedeniyle dava açanlardan, haklarında lehlerine
veya aleyhlerine kesinleşmiş yargı kararı bulunanların ise konu
hakkında verilen yargı kararları uyarınca işlem yapılması
gerekmektedir.
Yapılacak iade işlemi sırasında, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121
inci maddesinde yer alan ücretlilere vergi indirimi tutarlarının
mahsup edilmesi gerekmektedir.
4. Sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerin
vergilendirilmesi
4.1. Yasal düzenleme
Gelir
Vergisi Kanununun geçici 64 üncü maddesine göre, sporculara yapılan
ücret ve ücret sayılan ödemelerde % 15 oranında tevkifat yapmak
suretiyle vergilendirilmesine ilişkin hükmün uygulama süresi
31/12/2007 tarihinde sona ermiştir.
Kanuna eklenen geçici 72 nci maddeyle sporcu ücretlerinin
vergilendirilmesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 72- (1) 31/12/2017 tarihine kadar sporculara yapılan
ücret ve ücret sayılan ödemelerden aşağıdaki oranlarda gelir vergisi
tevkifatı yapılır.
a)
Lig usulüne tabi spor dallarında;
1) En
üst ligdekiler için % 15,
2) En
üst altı ligdekiler için % 10,
3)
Diğer liglerdekiler için % 5,
b)
Lig usulüne tabi olmayan spor dallarındaki sporculara yapılan ödemeler
ile milli sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları
karşılığında yapılan ödemelerden % 5.
(2)
Bu ödemeler üzerinden 94 üncü madde kapsamında ayrıca tevkifat
yapılmaz. Bu gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler
dolayısıyla beyanname verilmesi halinde de bu gelirler beyannameye
dahil edilmez.
(3)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ücret ve
ücret sayılan ödemelerin vergilendirilmesinde 31/12/2007 tarihinde
yürürlükte olan hükümler uygulanır.
(4)
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarını belirlemeye
Maliye Bakanlığı yetkilidir."
4.2. Ödemelere uygulanacak vergi oranları ve beyan
31/12/2017 tarihine kadar sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan
ödemeler üzerinden;
a)
Lig usulüne tabi spor dallarında;
1) En
üst ligdekiler için % 15,
2) En
üst altı ligdekiler için % 10,
3)
Diğer liglerdekiler için % 5,
b)
Lig usulüne tabi olmayan spor dallarındaki sporculara yapılan ödemeler
ile milli sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları
karşılığında yapılan ödemelerden % 5.
oranları dikkate alınarak 1/7/2008 tarihinden itibaren gelir vergisi
tevkifatı yapılacaktır.
Bu
ödemeler nihai vergileme niteliğinde olduğundan ayrıca Gelir Vergisi
Kanununun 94 üncü madde kapsamında tevkifat yapılmayacak ve ücret
gelirini elde edenler tarafından bu gelirleri için yıllık beyanname
verilmeyecek, diğer gelirleri için beyanname verilmesi halinde de bu
gelirler beyannameye dahil edilmeyecektir.
4.3. Ücretlerin nakit dışındaki ödeme araçları vasıtasıyla yapılması
Sporcu ücretleri, nakit olarak ödenebildiği gibi ayın olarak da
ödenebilmektedir.
Sporcu ücretlerine ilişkin ödemelerin nakit dışında örneğin
gayrimenkul veya taşıt ve benzeri ayın şekilde yapılması halinde,
Gelir Vergisi Kanununun 63 üncü maddesinin son fıkrası uyarınca
ücretin safi tutarı;
•
Verilen ayınlar, verildiği gün ve yerdeki ortalama perakende
fiyatlarına göre,
•
Konut tedariki ve sair suretle sağlanan menfaatler ise, konutun emsal
kirasına veya menfaatin emsal bedeline göre
tespit edilmek suretiyle değerlenecek ve bu ödeme tutarları toplamı
üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır.
4.4. 1/7/2008 tarihine kadar sporculara yapılan ücret ödemeleri
Kanuna eklenen geçici 72 nci maddenin üçüncü fıkrasında yer alan "Bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ücret ve ücret
sayılan ödemelerin vergilendirilmesinde 31/12/2007 tarihinde
yürürlükte olan hükümler uygulanır." hükmü uyarınca, 01/01/2008
tarihinden geçici 72 nci maddenin yürürlüğe girdiği 1/7/2008 tarihine
kadar sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemeler üzerinden,
geçici 64 üncü maddedeki hükümler çerçevesinde % 15 oranında tevkifat
yapılmak suretiyle vergilendirilecektir.
Bu
dönem içinde yapılan ücret ödemelerinden genel hükümlerin uygulanması
nedeniyle fazla kesilen verginin, ödenmiş olması kaydıyla, hak sahibi
olan sporcuların talebi üzerine Vergi Usul Kanununun düzeltmeye
ilişkin hükümleri uyarınca red ve iade edileceği tabiidir.
İade
işleminin yapılabilmesi için dilekçe ile birlikte, mükelleflerin
çalıştıkları kurumlardan alacakları söz konusu dönemlere ilişkin vergi
tevkifatı tutarları ile ücretlilere vergi indirimi (vergi iadesi)
tutarlarına ilişkin bilgileri içeren bir belgeyi de vermeleri
zorunludur.
5.
5084 sayılı Kanun kapsamında gelir vergisi stopajı teşvikinden
yararlanan işverenlerce istihdam edilen ücretlilerin asgari geçim
indirimi karşısındaki durumu
5.1. Yasal düzenleme
5615
sayılı Kanunun2 2 nci maddesiyle 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun yeniden düzenlenen mülga 32 nci maddesinde 1/1/2008
tarihinden geçerli olmak üzere asgari geçim indirimine ilişkin
hükümlere yer verilmiştir.
Asgari geçim indirimi uygulaması ile ilgili açıklamalar 265 Seri No.lu
Gelir Vergisi Genel Tebliğinde3 yapılmıştır.
5766
sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 73 üncü maddede;
"GEÇİCİ MADDE 73 – (1) 29/1/2004 tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların
ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi kapsamında gelir vergisi stopajı
teşviki uygulanan ücretlerin vergilendirilmesinde, öncelikle Kanunun
32 nci maddesinde yer alan asgari geçim indirimi dikkate alınır.
(2)
Bu madde hükümlerinin uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri
belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir."
hükmüne yer verilmiştir.
5.2. Uygulamanın esasları
5084
sayılı Kanunun 3 üncü maddesi kapsamında istihdam edilen ücretlilerle
ilgili asgari geçim indirimi, 265 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel
Tebliğinde belirtilen usul ve esaslara göre hesaplanacaktır.
Asgari geçim indirimi tutarı, yapılan düzenleme uyarınca ücret
üzerinden hesaplanan gelir vergisinden öncelikle mahsup edilecektir.
Asgari geçim indirimi mahsubu yapıldıktan sonra kalan gelir vergisi
tutarı işveren tarafından terkin edilecek tutar olacaktır.
Ancak, terkin edilecek tutar, 5084 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi
uyarınca asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarından
fazla olamayacağından asgari ücret üzerinden hesaplanan tutardan
asgari geçim indiriminin mahsup edilmesi sonucu kalan tutar terkine
konu edilecektir.
Öte
yandan, Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Genel Tebliğleri ekinde yer
alan bildirim yerine bu Tebliğin yayım tarihinden itibaren Tebliğ
ekinde yer alan "Gelir Vergisi Stopajı Teşvikine İlişkin Bildirim"
doldurulacaktır. İlgili tebliğlerin ekinde yer alan "Gelir Vergisi
Stopajı Teşviki Kapsamında İstihdam Edilen Ücretlilere İlişkin
Bilgiler" tablosu ise doldurulmaya devam edilecektir.
Örnek 2:
Nevşehir ili Organize Sanayi Bölgesinde (OSB) 11 kişi istihdam eden
Kurumlar Vergisi mükellefi (A) Ltd. Şti.’nin Ocak 2008 döneminde
çalışanlarından tevkif ettiği gelir vergisi tutarı 953 YTL’dir. 11
işçi için Asgari Geçim İndirimi Bordrosunda hesaplanan asgari geçim
indirimi ise 663,93 YTL’dir.
Buna
göre, (A) Ltd. Şti.’nin 11 işçi için yararlanacağı terkin tutarı şöyle
hesaplanacaktır:
- Ücretler
üzerinden hesaplanan gelir
vergisi
953,00 YTL
- Asgari ücret
üzerinden hesaplanan gelir vergisi (11 x
77,57=) 853,27 YTL
- Hesaplanan
asgari geçim indirimi4
663,93 YTL
- 5084 sayılı
Kanun kapsamında terkin edilebilecek tutar
(853,27-663,93=) 189,34 YTL
- Vergi dairesine
ödenecek tutar
[953-(663,93+189,34)=]
99,73 YTL
Örnekte, ücretlilerin yararlanabileceği asgari geçim indirimi
tutarları toplamı, asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinden
mahsup edilmiştir. Asgari ücret üzerinden tevkif edilen vergi
tutarından; asgari geçim indirimi tutarının mahsubu sonucu kalan
tutar, asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinin organize
sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamından,
diğer yerlerdeki iş yerleri için ise yüzde sekseninden fazla olmamak
kaydıyla 5084 sayılı Kanun uyarınca terkin edilecektir.
Gerçek ücretler üzerinden tevkif edilen vergi tutarından, asgari geçim
indirimi ile 5084 sayılı Kanun uyarınca terkin edilecek tutarın
toplamı arasındaki fark vergi dairesine ödenecektir.
Örnek 3:
Mardin ilinde organize sanayi bölgesi dışında faaliyet gösteren (B)
A.Ş. 30 işçi istihdam etmektedir. Ocak 2008 döneminde çalışanlarından
tevkif ettiği Gelir Vergisi tutarı 3.000 YTL’dir. 30 işçi için Asgari
Geçim İndirimi Bordrosunda hesaplanan asgari geçim indirimi ise 1.900
YTL’dir.
Buna
göre, (B) A.Ş.’nin 30 işçi için yararlanacağı terkin tutarı şöyle
hesaplanacaktır.
- Ücretler
üzerinden hesaplanan gelir
vergisi
3.000,00 YTL
- Asgari ücret
üzerinden hesaplanan gelir vergisi (30 x 77,57=)
2.327,10 YTL
- Hesaplanan
asgari geçim indirimi5
1.900,00 YTL
- 5084 sayılı
Kanun kapsamında terkin edilebilecek tutar (2.327,10-1.900=)6
427,10 YTL
- Vergi dairesine
ödenecek tutar
[3.000-(1.900+427,1)=]
672,90 YTL
Örnekte, ücretlilerin yararlanabileceği asgari geçim indirimi
tutarları toplamı, asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinden
mahsup edilmiştir. Asgari ücret üzerinden tevkif edilen vergi
tutarından; asgari geçim indirimi tutarının mahsubu sonucu kalan
tutar, asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinin organize
sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamından,
diğer yerlerdeki iş yerleri için ise yüzde sekseninden fazla olmamak
kaydıyla 5084 sayılı Kanun uyarınca terkin edilecektir.
Gerçek ücretler üzerinden tevkif edilen vergi tutarından (3.000 YTL);
asgari geçim indirimi (1.900 YTL) ile 5084 sayılı Kanun uyarınca
terkin edilecek tutarın (427,10 YTL) toplamı arasındaki fark olan
672,90 YTL vergi dairesine ödenecek tutardır.
5.3. Ocak, Şubat, Mart ve Nisan 2008 dönemlerine ilişkin uygulama
Gelir
Vergisi Kanununa eklenen geçici 73 üncü madde hükmü 1/1/2008
tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. Anılan maddede yer
alan yetkiye istinaden Ocak ila Nisan 2008 dönemleri aşağıdaki şekilde
düzeltilecektir.
Asgari geçim indirimi uygulamasının yürürlüğe girdiği 1/1/2008
tarihinden geçici 73 üncü maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar
geçen sürede 5084 sayılı Kanun kapsamındaki yerlerde uygulanan asgari
geçim indirimi işlemleri, bu Tebliğde yapılan açıklamalar dikkate
alınarak düzeltilecektir.
Mükelleflerin yapacakları düzeltme işlemi, 5084 sayılı Kanun
kapsamında terkine konu edilen tutarların terkin kapsamından
çıkartılarak asgari geçim indirimi mahsubuna dönüştürülmesi suretiyle
hak sahibi ücretlilere ödenmesini gerektirmektedir. Dolayısıyla söz
konusu düzeltme işlemi, ilgili dönemlerin tahakkuk tutarlarını
etkilemeyeceğinden bu dönemlere ilişkin düzeltme beyannamesi
verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Buna
göre, işverenler tarafından 1/1/2008 tarihinden itibaren işçilere ait
asgari geçim indirimi tutarı; ödenmesi gereken asgari geçim indirimi
tutarı, ödenen tutar ve ödenecek fark tutar olarak tespit edilerek
fark tutarların hak sahiplerine ödendiğine ilişkin ilgililerin
imzasını taşıyan bir bordro düzenlenecektir. Aylık dönemler itibarıyla
düzenlenecek bordronun istenildiğinde ibraz edilmek üzere "Asgari
geçim indirimi bordrosu" ekinde saklanması gerekir. Geçmiş döneme
ilişkin asgari geçim indirimi tutarları, ilgili aydaki ücrete ilave
olarak bir defada hak sahiplerine ödenebileceği gibi 31/12/2008
tarihine kadar eşit tutarlar halinde ödenmesi de mümkün bulunmaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, çalışanlara ilişkin eksik
ödenmiş olan asgari geçim indirimi tutarlarını belirtilen süreler
içinde çalışanlara yansıtmayan işverenler hakkında, 265 Seri Numaralı
Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "10.2. Ödenmesi Gereken Gelir
Vergisinin Eksik Hesaplanması Halinde Uygulanacak Cezai Müeyyideler"
başlıklı bölümünde yer alan hükümler uyarınca işlem yapılacaktır.
6.
5706 sayılı Kanun kapsamında indirilecek bağış ve yardımlar ile
sponsorluk harcamaları
5766
sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 74 üncü
maddede;
"GEÇİCİ MADDE 74- (1) 2/11/2007 tarihli ve 5706 sayılı İstanbul 2010
Avrupa Kültür Başkenti Hakkında Kanun uyarınca kurulan Ajansa yapılan
her türlü nakdî ve aynî bağış ve yardımlar ile sponsorluk
harcamalarının tamamı; gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek
gelirlerden, kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek
şartıyla kurum kazancından indirilir."
hükmüne yer verilmiştir.
Gelir
Vergisi Kanununa eklenen geçici 74 üncü madde ile, 5706 sayılı Kanun
uyarınca 1/1/2008 tarihinden itibaren, İstanbul’un 2010 yılı Avrupa
kültür başkenti olarak hazırlamasına yönelik yapılacak proje ve
etkinliklere destek sağlamak amacıyla her türlü aynî ya da nakdî bağış
ve yardımlarla sponsorluk harcamalarının tamamı, yıllık gelir vergisi
beyannamesinde bildirilecek gelirlerden indirim konusu
yapılabilecektir.
Tebliğ olunur.
———————————————
1
6/6/2008 tarihli ve mükerrer 26898 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
2
4/4/2007 tarihli ve 26483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
3
4/12/2007 tarihli ve 26720 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
4
265 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre hesaplanan tutar
(Asgari Geçim İndirimi Bordrosunda yer alan tutar)
5
265 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre hesaplanan tutar
6
4 seri numaralı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Genel Tebliğine
göre hesaplanan tutar, (5084 sayılı Kanun uyarınca terkin edilecek
tutar, işçi sayısı ile asgari ücret üzerinden ödenmesi gereken gelir
vergisinin çarpımı sonucu bulunacak değer üzerinden organize sanayi
veya endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamı, diğer
yerlerdeki iş yerleri için yüzde seksenidir.)
|
